Poradnik wyboru butów turystycznych i trekkingowych
Wiosna to dobry moment na zakup nowych butów trekkingowych lub turystycznych przed letnimi i jesiennymi wyjazdami. Kupione z wyprzedzeniem buty możesz spokojnie rozchodzić na krótszych wycieczkach i spacerach, tak by dopasowały się do Twoich stóp.
Buty to jeden z najważniejszych, jeśli nie najważniejszy element wyposażenia na szlak. Gdy masz dobrze dobrany model we właściwym rozmiarze, możesz w pełni cieszyć się czasem spędzonym na zewnątrz.
Przy wyborze butów najważniejszy jest właściwy rozmiar. Liczy się nie tylko długość, ale też szerokość kopyta. Najlepiej przymierzać buty w skarpetach o takiej samej grubości, jakich zamierzasz w nich używać.
Poradnik doboru rozmiaru znajdziesz tutaj.
Kształt butów różni się w zależności od modelu. Jeśli but już przy przymierzaniu choć trochę uwiera, w terenie prawdopodobnie będzie jeszcze gorzej. Podczas rozchodzenia buty w pewnym stopniu dopasowują się do stopy (zależy to od materiałów), a niektóre materiały z czasem miękną. Sztywne skórzane buty trekkingowe rozchodzisz znacznie dłużej niż lekkie, tekstylne buty turystyczne.
Jednodniowe wycieczki
Na jednodniową wycieczkę wybór butów zależy w dużej mierze od pory roku, pogody i celu wyprawy. Wodoodporne buty to naturalny wybór, gdy idziesz przez mokre krzewinki lub szlakiem pełnym kałuż. W czasie roztopów kładki na terenach podmokłych mogą być częściowo pod śniegiem lub wodą.
Wodoodporne buty turystyczne w wersji mid, stuptuty, spódnica lub spodnie przeciwdeszczowe, wodoodporna kurtka typu shell i rękawiczki pozwolą Ci zachować suchość nawet przy fatalnej pogodzie.
Buty w wersji mid to modele z nieco wyższą cholewką, która wspiera kostkę. W naprawdę mokrych warunkach lepiej chronią też przed wodą. Możesz założyć na nie stuptuty, które zatrzymają wilgoć z mokrej roślinności.
Męskie buty turystyczne w wersji mid znajdziesz tutaj, a damskie tutaj.
W ciepłe dni but bez membrany oddycha lepiej niż wodoodporny. Wtedy na jednodniową wycieczkę sprawdzą się lekkie buty. Lekki but turystyczny chroni stopę i jest wygodny w marszu – nogi męczą się mniej niż w cięższym obuwiu. Niski but oddycha nieco lepiej niż model z cholewką.
Warto jednak od czasu do czasu zabrać na jednodniową wycieczkę także buty trekkingowe, żeby nie niszczały zbyt długo w szafie. Przy mokrej pogodzie dobrze sprawdzą się też skórzane buty trekkingowe – pod warunkiem, że są porządnie zaimpregnowane woskiem.
Buty do miasta i w podróż
Buty turystyczne dobrze sprawdzają się też w podróży i podczas zwiedzania miasta. Jeśli lubisz wyjazdy, na których łączysz wędrówki na łonie natury ze spacerami po mieście, to bardzo trafny wybór. Jedziesz tam, gdzie często pada? Wybierz wodoodporny model. Jeśli spodziewasz się raczej suchej pogody, postaw na lepiej oddychający but bez membrany.
Buty na weekendowe wypady i łatwe trekkingi
Gdy niesiesz na plecach plecak trekkingowy, warto wybrać buty dające więcej stabilności niż te, w których chodzisz bez obciążenia.
Z lekkim plecakiem dobrze współgrają lżejsze buty turystyczne. Jeśli plecak jest naprawdę ciężki, solidniejsze buty trekkingowe mogą być w pełni uzasadnionym wyborem.
Także tutaj buty dobierasz do pory roku, pogody i terenu. Jeśli jednak miałbyś wybrać jeden uniwersalny model, na wypady z noclegiem i łatwiejsze trekkingi dobrze sprawdzą się buty turystyczne lub lżejsze buty trekkingowe.
Na trekking – buty trekkingowe
Jeśli wybierasz się na trekking po raz pierwszy i zastanawiasz się, jakie buty zabrać, najbezpieczniejszym wyborem są buty trekkingowe.
Trekkingiem zwykle nazywa się wyprawę dłuższą niż weekendowy wypad, podczas której poruszasz się o własnych siłach i niesiesz wszystko, czego potrzebujesz – od jedzenia po namiot. Buty dobieraj do terenu: im trudniejszy teren (kamienie, rumowiska itp.), tym solidniejszy but.
Na trekkingach po wyznaczonych szlakach często dobrze sprawdzają się wodoodporne buty. Możesz wtedy bez obaw przechodzić przez niewielkie kałuże, a mokra roślinność nie przemoczy butów.
W dzikim terenie, z dala od szlaków, niższy but zwykle prędzej czy później przemoknie. Wyjątkiem są oczywiście suche tereny w suchym okresie. Mokradeł i podmokłych miejsc nie brakuje jednak choćby nad Biebrzą czy w Bieszczadach, a wtedy woda łatwo wlewa się do buta przez niską cholewkę. Możesz się na to przygotować, wybierając model z wyższą cholewką.
Gdy woda dostanie się do wodoodpornego buta, bardzo trudno go potem wysuszyć. Dlatego warto rozważyć buty bez membrany i po prostu pozwolić im zmoknąć. Na przykład przy przekraczaniu rzeki możesz wyjąć wkładki z butów i schować je razem ze skarpetami do kieszeni. Po przeprawie daj butom chwilę przeschnąć albo załóż wodoodporne skarpety – buty wyschną w marszu lub w obozie.
Doświadczeni trekkerzy, a zwłaszcza zwolennicy turystyki ultralekkiej, wybierają lżejsze buty także w trudnym terenie. Mają lżejsze plecaki i często podpierają się kijami trekkingowymi. Lekki but jest zwinny przy przeskakiwaniu z kamienia na kamień. Inną techniką jest tzw. mostkowanie – w sztywnym bucie stajesz jednocześnie na dwóch kamieniach, a but działa jak “most”. Lekki but powinien jednak mieć jakąś ochronę palców, która pomoże, gdy uderzysz nim o kamień.
W obozie lekkie buty są wygodniejsze. Jeśli masz miejsce w plecaku, możesz zabrać jako obuwie obozowe na przykład lekkie buty do biegania w terenie.
W stylu ultralekkim używa się butów do biegania w terenie bez membrany, którym pozwala się zmoknąć podczas przejść. Na postojach możesz zdjąć buty i przewietrzyć stopy. W obozie zakładasz suche skarpety trekkingowe z wełny merino, a na nie możesz włożyć wodoodporne skarpety, np. SealSkinz lub Bridgedale. Dzięki temu możesz pójść po wodę w nieco bardziej podmokłe miejsce i nie zamoczyć stóp. Uwaga: jeśli stopy długo pozostają mokre, skóra się niszczy, a w bardzo rzadkich, skrajnych przypadkach grozi to nawet tzw. stopą okopową.
Inne wskazówki dotyczące butów
Jak zawsze w turystyce i na outdoorze, warto myśleć o całości. Wybierając buty turystyczne lub trekkingowe, zastanów się, jakie wycieczki i trekkingi masz w planach. Czy wystarczy Ci jeden model, który poradzi sobie ze wszystkim? A może nie chcesz iść na kompromisy – wtedy kup osobne buty do różnych aktywności i/lub warunków pogodowych. Dobre buty turystyczne sprawdzą się prawie wszędzie: na jednodniowych wycieczkach, a nawet na lżejszych trekkingach. Z drugiej strony, jeśli zainwestujesz w kilka par, każda z nich zużywa się wolniej i posłuży Ci dłużej.
Nawet nowe buty trekkingowe warto zaimpregnować przed pierwszym użyciem. Pamiętaj też o regularnym czyszczeniu i pielęgnacji.
Przeczytaj: Przygotowanie nowych butów trekkingowych
Przeczytaj: Pielęgnacja butów trekkingowych
Obejrzyj też nasz film na YouTube: Jak wybrać buty turystyczne i trekkingowe