Wybór puukko — jak znaleźć dobry nóż na wyprawy?

Kupujesz swój pierwszy nóż na wyprawy? Wybór noża może na początku sprawić trudność, bo opcji jest naprawdę sporo. W tym artykule omawiamy, na co zwrócić uwagę przy wyborze noża turystycznego.

Jak przy każdym sprzęcie turystycznym, nóż dobierasz przede wszystkim do tego, do czego będzie Ci służył. Nóż to także piękne narzędzie i nie ma nic złego w tym, że cieszy oko właściciela. Noży do różnych zastosowań jest mnóstwo, więc przyjrzyjmy się kilku z nich.

Na to zwróć uwagę, kupując nóż:

• Przeznaczenie: Ogólne wypady, trekking czy bushcraft?
• Jakość i materiał ostrza: Stal węglowa czy nierdzewna?
• Długość i kształt ostrza: Krótsze do strugania, dłuższe np. do łupania drewna.
• Materiał i kształt rękojeści: Tradycyjna drewniana czy gumowa?
• Pochwa: Skóra, tworzywo czy kompozyt?
• Stosunek ceny do jakości: Dobry nóż nie zawsze jest najdroższy.

Nóż na ognisko – pod wiatę i na miejsce ogniskowe

W zadbanych miejscach ogniskowych często czeka już porąbane drewno, a jeśli nie, na miejscu zwykle znajdziesz siekierę lub klin do łupania. Wtedy nożem otwierasz głównie paczkę kiełbasek i strugasz wiórki na rozpałkę – dla siebie i dla tych, którzy przyjdą po Tobie.

Do takiego użytku najlepiej sprawdza się nóż z nieco krótszym ostrzem, poniżej 8 cm. Krótszym ostrzem łatwiej się struga i jest ono bardziej uniwersalne niż długie.

Na zdjęciu nóż Arctic Legend z nierdzewnej stali chromowej, który dobrze sprawdza się m.in. przy struganiu.

Ostrze może być z nierdzewnej stali chromowej lub ze stali węglowej

Nierdzewna stal chromowa lepiej znosi wilgoć i nie rdzewieje. Długo trzyma ostrość, ale trudniej ją naostrzyć niż stal węglową – zwykle potrzebna jest ostrzałka diamentowa.

Na zdjęciu Vaarinpuukko marki Roselli z rękojeścią z brzozy czeczotowatej i tradycyjnym, 75-milimetrowym ostrzem ze stali węglowej.

Stal węglowa rdzewieje łatwiej niż nierdzewna stal chromowa, więc po użyciu zawsze wycieraj ostrze do sucha. Szybciej też się tępi, ale łatwiej ją naostrzyć, np. na osełce. Dobra stal węglowa i tak długo trzyma ostrość.

Nóż na trekking, gdy gotujesz głównie na kuchence turystycznej

Na zdjęciu Morakniv Eldris. Ten poręczny, mały nóż możesz nosić również na szyi. Dostępny także jako Eldris Neck Knife Kit.

Na zdjęciu Morakniv Eldris. Ten poręczny, mały nóż możesz nosić również na szyi. Dostępny także jako Eldris Neck Knife Kit.

Małym i lekkim nożem zrobisz prawie wszystko, co może Cię spotkać na szlaku: naprawisz sprzęt, przetniesz linkę, a w razie potrzeby przygotujesz też ognisko.

Eräpuu ma w ofercie ciekawy i ładny nóż kieszonkowy z rękojeścią z kości i brzozy czeczotowatej. To wygodny nóż „na wszelki wypadek”.

Na zdjęciu poręczny nóż składany Marttiini.

Na trekking warto rozważyć również nóż składany, który zmieści się w kieszeni, albo multitool, np. Leatherman, Gerber lub Victorinox.

Noże do bushcraftu i cięższej pracy

Nożem możesz też rozłupywać drewno na mniejsze szczapy i traktować go nieco mniej delikatnie. W tradycyjnym nożu ostrze przechodzi w cieńszy trzpień ukryty w rękojeści – takie noże nie wytrzymają brutalnego traktowania.

Zwykle do łupania drewna służy siekiera, ale nóż też da sobie radę. Noże z dłuższym ostrzem w stylu leuku nadają się do wielu prac wymagających rąbania, a przy ostrożnym użyciu można nimi łupać drewno.

Mora ma w ofercie nóż Bushcraft ze stali wysokowęglowej. Grzbiet jego ostrza pozostawiono ostry, dzięki czemu dobrze współpracuje z krzesiwem. Nóż ma gumową rękojeść, która pewnie leży w dłoni. Sprawdź też zestaw Garberg Multi-Mount od Mory.

Na zdjęciu nóż full tang Tundra Kelo marki Marttiini.

W nożach full tang ostrze biegnie na całej szerokości rękojeści aż do jej końca, a samą rękojeść tworzą dwie okładki przynitowane po obu stronach. Dzięki takiej konstrukcji nóż jest wytrzymały i zniesie podważanie oraz mocniejsze traktowanie niż tradycyjny nóż. Dlatego takie noże są popularne wśród miłośników bushcraftu.

Na zdjęciu legendarny Sissipuukko M95 od J-P Peltonen, dostępny z pochwą kompozytową lub skórzaną. 

W wojsku dobrze sprawdza się Sissipuukko, dostępny z ostrzami różnej długości i z różnymi pochwami. Ma pewny chwyt, a ostrze pokryto teflonem.

Noże specjalistyczne na polowanie, ryby i grzyby

W naszej ofercie noży znajdziesz też noże do filetowania, noże do grzybów, noże do strugania i noże hakowe do wydrążania. Asortyment stale się zmienia, więc jeśli szukasz czegoś do konkretnego zadania, warto zaglądać regularnie.