Porady na wędrówkę złotą jesienią

Z tego artykułu dowiesz się, jak przygotować się do jesiennej wędrówki w czasie złotej jesieni. Jeśli lubisz trekking i noce pod gołym niebem, nie ograniczaj ich tylko do lata. Na Północy każda pora roku ma swój charakter, a najlepiej poczujesz ją, spędzając noce na zewnątrz. Okres jesiennych barw to jeden z najpiękniejszych momentów w roku, ale potrafi też dać w kość sprzętowi. Po ciepłym lecie zimne i deszczowe dni mogą cię zaskoczyć.

8 wskazówek na jesienną wędrówkę

• Dobrze wybierz termin
• W Finlandii jesienne barwy przesuwają się z północy na południe. W Laponii są zwykle najpiękniejsze na początku września, dalej na południu później jesienią.
• Przygotuj się na zmienną pogodę
• Jesienią temperatura potrafi mocno się wahać, a deszcz i wiatr to codzienność. Możliwe są też nocne przymrozki.
• Postaw na ubiór warstwowy
  Oddychająca warstwa bazowa, ocieplająca warstwa środkowa oraz porządna kurtka i spodnie typu shell to podstawa jesiennej wędrówki.
• Chroń sprzęt przed wilgocią
  Sam pokrowiec przeciwdeszczowy na plecak nie zawsze wystarczy – najważniejsze rzeczy spakuj do worków wodoszczelnych.
• Dobierz schronienie do warunków
  Jesienią namiot musi wytrzymać wiatr i deszcz, ale też zapewnić wystarczającą wentylację, żeby ograniczyć wilgoć.
• Pamiętaj o coraz zimniejszych nocach
  Cieplejszy śpiwór i dobrze izolująca karimata lub mata to większy komfort i bezpieczeństwo.
• Korzystaj z tego, co daje jesień
  Barwy jesieni, cichsza przyroda, szansa na zorzę polarną, a do tego jagody i grzyby – to wszystko sprawia, że jesienna wędrówka jest wyjątkowa.
• Śledź prognozy i planuj elastycznie
  Jesienne warunki potrafią szybko się zmienić, dlatego warto mieć w planie trasy warianty awaryjne.

W pełnym słońcu jesienne barwy płoną intensywnie, a błękitne niebo tworzy piękny kontrast.

Czym jesienna wędrówka różni się od letniej

Latem problemem bywają duszne upały i jasne noce, przy których trudno zasnąć pod gołym niebem. Jesienią zapadający zmrok ma w sobie coś ekscytującego i romantycznego. W Laponii pojawiają się już nocne przymrozki, a ulewy i silny wiatr to o tej porze roku norma.

Jesień to także początek sezonu zórz polarnych. Zorza nad jesiennymi barwami to magiczne połączenie. Pamiętaj jednak o zasadach rozpalania ognia – prawo swobodnego dostępu do przyrody nie obejmuje palenia ognisk.

Latem często obowiązuje ostrzeżenie przed pożarami lasów lub traw, a ognisko i tak rzadko jest potrzebne. Jesienią miło znów rozpocząć sezon ognisk i patrzeć w gwiazdy, gdy korony drzew tańczą w żółtym blasku płomieni.

Pogoda może być naprawdę ciepła albo wilgotna i zimna – i to jest największe wyzwanie. Warto wcześniej przejrzeć prognozy, ale zwykle zmieniają się z dnia na dzień, a prawdziwą pogodę poznasz dopiero na miejscu. Warunki potrafią zmienić się szybko i niespodziewanie, więc lepiej przygotować się zawczasu. Jeśli masz taką możliwość, sprawdzaj prognozę codziennie także w trakcie wędrówki.

Świeże jagody dodają smaku porannej owsiance, nie mówiąc już o witaminach.

Jedną z największych przyjemności późnego lata i jesieni są świeże jagody prosto z krzaczka – no i oczywiście grzyby.

Pakowanie sprzętu

Pakując sprzęt, zawsze trzeba liczyć się z deszczem, ale jesienią to szczególnie ważne. Sam pokrowiec przeciwdeszczowy na plecak nie wystarczy – sprawdza się tylko przy przelotnych opadach. Wszystko, co choć trochę boi się wilgoci, lepiej od razu spakuj do worków wodoszczelnych.

Jesienną wyprawę możesz odbyć też na wodzie. W packrafcie schowasz sprzęt w środku, chroniąc go przed zamoczeniem.

Śpiwór, ubrania, mapa i jedzenie są szczególnie wrażliwe na wilgoć – po zamoczeniu mogą nie nadawać się do użytku.

Ubiór dopasowany do pogody

W okresie jesiennych barw pogoda może być niemal dowolna – od 20 stopni na plusie po mróz. Bywa sucho jak pieprz albo mokro do suchej nitki. Ubierając się, przygotuj się na obie wersje.

Słońce nie zawsze świeci. Na wędrówce warto nastawić się psychicznie także na deszczowe dni. Na szlaku da się funkcjonować w każdej pogodzie.

Jesienią pewność daje solidna kurtka typu shell, a do tego ewentualnie spodnie lub spódnica przeciwdeszczowa. Na trekking wybierz kurtkę, która wytrzyma ciężar plecaka i ocieranie, a jej słup wody będzie odpowiednio wysoki. Zwykle 10 000 mm nie wystarcza – gdy plecak dociska materiał do pleców, kurtka może zacząć przemakać.

W dziczy chodzi się poza szlakami, a rzeki i strumienie pokonuje się także w bród – czasem nawet w butach trekkingowych. Wtedy warto się zastanowić, czy w ogóle chcesz buty wodoodporne.

Na wyznaczonych szlakach wodoodporne buty sprawdzają się dobrze. Kałuże są zwykle niewielkie, nad rzekami i strumieniami stoją kładki, a mokra roślinność nie moczy stóp.

Wybór schronienia na jesienną wędrówkę

Wielu wędrowców ma tylko jedno schronienie i z nim rusza w drogę. Jeśli jednak masz ich kilka albo dopiero kupujesz namiot na jesień, wybierz model, który wytrzyma silny wiatr, a przy tym zapewni dobrą wentylację.

Jesienna noc w otwartej wiacie jest romantyczna i po prostu wygodna. Rano nie musisz pakować mokrego namiotu. Licz się jednak z tym, że trafisz na innych turystów, i zawsze miej ze sobą własne schronienie.

Podczas jesiennych deszczy częstym problemem jest kondensacja, czyli skraplanie się pary wodnej na wewnętrznych ściankach namiotu. Pomaga dobra wentylacja, a dodatkowy komfort daje footprint, czyli podłoga ochronna rozkładana pod namiotem. Do wielu modeli namiotów dostępny jest dedykowany footprint – dopasowany kształtem i mocowany do spodu namiotu. Dzięki temu z ziemi przedostaje się mniej wilgoci, a w przedsionku zyskujesz podłogę.

Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby zamiast namiotu użyć tarpa lub hamaka. Zwykle zapewniają one też lepszą cyrkulację powietrza. Przy silnym wietrze z tarpem trzeba jednak uważać, a miejsce na biwak wybrać nieco bardziej osłonięte.

Gdzie i kiedy jesienne barwy są najpiękniejsze?

Jesienne kolory widać na drzewach liściastych, ale także przy samej ziemi – przebarwiają się krzewinki i rośliny zielne. W północnej Laponii najpiękniejsze barwy pojawiają się w zasadzie zawsze w drugim tygodniu września. Najbardziej efektowne są liście brzozy górskiej, a także brzoza karłowata, borówka czarna, borówka bagienna i mącznica alpejska. Kolory są zwykle ładniejsze, jeśli było sucho. Silny wiatr szybciej strąca liście z drzew – bez niego sezon barw może potrwać nieco dłużej.

Czasem najpierw przebarwiają się krzewinki, a czasem liście drzew żółkną przed nimi.

Choć jesienne barwy wielu osobom kojarzą się tylko z Laponią, feerią kolorów możesz cieszyć się w całej Finlandii. Na południu drzewa są nawet bardziej zróżnicowane – klon, dąb, olcha i jarzębina mają piękne kolory i zmieniają je w różnym czasie. Jesienne barwy mogą utrzymywać się przez kilka tygodni.

Jesień w południowej Finlandii w pełnej krasie – Park Narodowy Teijo.

Jesienne barwy powoli przesuwają się na południe: w okolice Kuusamo docierają w połowie września, do Kajaani pod koniec września, w rejon Tampere na początku października, a na wybrzeże południowe i południowo-zachodnie często dopiero w połowie października.

Nawet jeśli nie masz czasu na dłuższą jesienną wędrówkę, spróbuj wyrwać się choć na jedną noc na łono natury. Nie musisz jechać daleko – najpiękniejsze jesienne kolory możesz znaleźć w najbliższym lesie.