Przewodnik po narciarstwie w głębokim śniegu i narciarstwie backcountry

Zimą, gdy śniegu jest dużo, narty to naturalny i oszczędzający energię sposób poruszania się w terenie. Wędrówka na nartach w głębokim, nieprzetartym śniegu to zupełnie inna dyscyplina niż bieganie po przygotowanych trasach. Nawet jeśli w dzieciństwie nie przepadałeś za nartami biegowymi, narciarstwo backcountry może przypaść ci do gustu. Ciche sunięcie przez zimowy las daje wyjątkowe poczucie swobody. Nie jesteś przywiązany do tras i jedziesz tam, dokąd chcesz.

Sprzęt i technika

Ubranie

• Wybierz odpowiednie ubranie: oddychające, pozwalające ubrać się na cebulkę i nie za ciepłe.
• Kurtka wiatroszczelna i/lub wodoodporna kurtka i spodnie typu shell przydadzą się przy każdej pogodzie.

Narty i wyposażenie

• Narty backcountry to podstawowy wybór do głębokiego śniegu (narty fjellowe, narty leśne lub nartorakiety).
  • Narty fjellowe sprawdzają się w otwartym terenie i na twardym śniegu.
  • Narty leśne dobrze utrzymują na powierzchni w grząskim śniegu w lesie.
  • Nartorakiety są wszechstronne i radzą sobie w różnych warunkach.

Buty i wiązania

• Do nart fjellowych i leśnych możesz wybrać wiązania i buty NNN BC albo wiązania specjalne, takie jak Finngrip Erä / Easy.

Kijki

• Regulowane kijki teleskopowe dopasujesz do głębokości śniegu i ukształtowania terenu.
• W śniegu duży talerzyk zapobiega zbyt głębokiemu zapadaniu się kijka.

Na przygotowanej trasie narty dobrze się ślizgają i niewielkim wysiłkiem rozwijasz sporą prędkość. W głębokim, a zwłaszcza grząskim śniegu nie poczujesz tej samej frajdy z szybkości. Narta nie sunie daleko pod śniegiem, a poruszanie się bywa naprawdę męczące. Gdy jednak zwolnisz, idzie się dużo lżej – w tempie spaceru może to być wręcz łatwe. Czasem przypomina to raczej marsz z nartami na nogach, tyle że nie musisz tak wysoko podnosić stóp, a nartę możesz przesuwać ślizgiem.

Pod koniec zimy pokrywa śnieżna bywa już na tyle zmrożona, że utrzymuje narciarza – wtedy idzie się jeszcze łatwiej. Tempo zawsze dyktuje przyroda i aktualne warunki śniegowe.

Do narciarstwa w głębokim śniegu potrzebujesz odpowiedniego ubrania – w zbyt ciepłych i słabo oddychających rzeczach szybko się spocisz, nawet zimą. Z drugiej strony, gdy wieje, ubranie musi chronić przed wiatrem. Zimą może też padać deszcz, co wcale nie jest rzadkością. Wtedy przydają się oddychające, nieprzemakalne warstwy zewnętrzne.

Przeczytaj też nasz artykuł o ubieraniu się na trzy warstwy.

Do wyboru masz kilka typów nart. Jeśli śniegu jest niewiele albo dobrze trzyma, możesz iść nawet na zwykłych biegówkach. Zazwyczaj jednak lepiej sięgnąć po narty backcountry. W naszej ofercie znajdziesz trzy opcje: narty fjellowe, narty leśne i nartorakiety.

Narty fjellowe najlepiej sprawdzają się w otwartym, bezleśnym terenie i na twardym śniegu, który utrzymuje ciężar. Narty leśne to dobry wybór, gdy śnieg słabo trzyma, czyli w lesie. Nartorakiety radzą sobie niemal wszędzie i dobrze służą jako narty uniwersalne. Mimo to w otwartych górach zwykle lepsza będzie narta fjellowa, a w lesie – leśna.

Narty fjellowe

Narty fjellowe to najczęstszy wybór, gdy trasa prowadzi także przez otwarte przestrzenie – bezleśne grzbiety, hale i połoniny czy rozległe mokradła. Znajdziesz je w różnych długościach i szerokościach. W grząskim śniegu szersza narta lepiej utrzymuje na powierzchni i daje więcej stabilności pod stopą.

Narty fjellowe dobrze radzą sobie na odsłoniętych grzbietach, gdzie wiatr ubija śnieg na twardo. Stalowe krawędzie wgryzają się nawet w twardy śnieg i zapewniają trzymanie boczne. Długa narta dobrze się prowadzi i jest szybsza na zjazdach.

Do tych nart często wybiera się wiązania NNN BC, do których potrzebne są buty NNN BC. Takie połączenie daje solidną kontrolę nad nartą. Do szerszej narty warto dobrać szersze wiązanie Magnum.

Narty leśne

Narty leśne to dobry wybór do naprawdę grząskiego śniegu, jaki często zalega w lesie. Dłuższy i szerszy model dobrze utrzymuje na powierzchni, ale trudniej nim manewrować w ciasnych miejscach.

Przy bardzo głębokim, sypkim śniegu długa i szeroka narta leśna bywa jedynym modelem, który nie zapada się całkowicie. Z kolei w otwartym, wywianym terenie górskim chodzi się na niej niewygodnie.

Popularnym wiązaniem do nart leśnych jest wiązanie Finngrip Erä marki Kuusamon Uistin, współpracujące z butami z rantem, albo wiązanie Finngrip Easy 5.0, pasujące do większości butów zimowych. Inną opcją jest wiązanie EA marki OAC – do niego wybierz but z elastyczną podeszwą i konstrukcją stabilizującą kostkę.

Jeśli zależy ci na naprawdę pewnym połączeniu, do nart leśnych dobrze pasuje też wspomniane wiązanie BC z butem BC.

Długie narty leśne mogą mieć nawet prawie trzy metry. Zwykle potrzebny jest do nich bagażnik dachowy, a transport bywa małym wyzwaniem.

Nartorakiety

Nartorakiety to wszechstronne narty do głębokiego śniegu. Najkrótszy model, 120 cm, działa trochę jak rakiety śnieżne, a dłuższe wersje to już pełnoprawne narty. Są szerokie, więc mimo niewielkiej długości dobrze utrzymują na powierzchni – choć nie tak dobrze jak narty leśne.

Dłuższe nartorakiety też mają stalowe krawędzie. Ponieważ narta jest szeroka, trudno ją zakrawędziować, a trzymanie boczne jest słabsze niż w nartach fjellowych. W głębokim śniegu sprawdza się jednak dobrze: całkiem nieźle utrzymuje na powierzchni i daje trochę trzymania bocznego. To narta, która poradzi sobie w bardzo różnym terenie.

Narty OAC do głębokiego śniegu mają wiązanie EA, do którego warto wybrać but z elastyczną podeszwą i konstrukcją stabilizującą kostkę. To wiązanie nie jest tak sztywne jak zestaw NNN BC (wiązanie + but) – poczujesz to na twardym śniegu w otwartych górach i podczas zjazdów. W głębokim śniegu sztywność nie zawsze jest jednak najważniejsza, a na wielodniowej wyprawie nartorakiety są wygodne, bo często nie potrzebujesz osobnych butów obozowych ani rakiet śnieżnych.

Krótkie nartorakiety zwykle mieszczą się w bagażniku samochodu i łatwo je przechowywać w domu. Na krótszej narcie łatwiej też manewrować w ciasnym terenie.

Przeczytaj też nasz poradnik wyboru nartorakiet OAC.

Odpowiednie kijki do głębokiego śniegu

Przy chodzeniu na nartach w głębokim śniegu długość kijka to zwykle 0,85 * wzrost narciarza. W różnym śniegu kijek zapada się różnie, dlatego regulowany kijek teleskopowy to dobry wybór. Postaw na duży talerzyk śnieżny – dzięki niemu kijek nie zapadnie się zbyt głęboko.